“Das Werk von Dieter Roth findet auf so vielen Ebenen statt, dass jeder, der versuchen will es zu beschreiben, in einen Strudel der Aufzählung kommt“ (1). De buitengewone veelzijdigheid van het werk van de Duits-Zwitsers-IJslandse kunstenaar Dieter Roth (1930-1998) bespot eigenlijk iedere karakterisering. Het gebied waarin Roth zich bewoog reikte van schilderkunst, beeldhouwkunst, tekenkunst, grafiek tot film, video, muziek, typografie, design en architectuur. Maar deze ‘Strudel’ is bij nader inzien onvolledig, want ook de literatuur (proza, gedichten, essays) behoorde tot zijn uitdrukkingsmiddel. Zijn ‘Zeitschrift für Alles’ lijkt van megalomanie te getuigen, maar ook hier zet de dubbele bodem van het ironisch-humoristisch commentaar alles weer in een scheef perspectief. In een bijna frenetiek arbeidstempo schiep Roth een oeuvre dat zich soms laat omschrijven als anarchistisch, subversief en recalcitrant. Soms bediende hij zich daarentegen weer van zelf verzonnen of semi-rationele ordeningsprincipes en schematiseringen. Met zijn eigenzinnig radicale werkwijze vermaalde en verkruimelde hij ook de invloeden van stromingen als Op Art, Pop Art en Fluxus. Zijn eigen naam vermaalde hij tussentijds tot Di(e)ter Rot. Maatschappelijke en artistieke conventies waren er voor hem om overboord gegooid te worden. “He wouldn’t be capable of doing something ordinary”, zo stelde Karl Gerstner naar aanleiding van een gesprek met de kunstenaar.

Het boek als plastische eenheid waar van alles mee gedaan kan worden en mogelijkheid tot verspreiding van ideeën neemt in zijn werk een centrale positie in. “Er zijn mensen die kunnen huilen, wanneer ze mijn teksten lezen, en tegelijkertijd lachen. Die bereik ik niet met beelden”, zo stelde Roth in een interview. Hij onderzocht met een veelvoud van technieken en materialen alle mogelijkheden van het kunstenaarsboek : van het strikt conceptuele tot het boekobject. 

Uitgangspunt van de tentoonstelling in de bibliotheek is een keuze uit het 25-delig ensemble dat Roth tussen 1969 en 1986 publiceerde bij de uitgever Hansjörg Mayer als ‘Gesammelte Werke’. Vanuit zijn werkzaamheden als boekkunstenaar worden in de tentoonstelling ook enige dwarsverbanden met zijn veelzijdig oeuvre belicht.    

De tentoonstelling werd mede mogelijk gemaakt door een schenking van : Vrienden van het Van Abbemuseum en Ab Hofstee.

(1)    : B. Wien, In : Gesammelte Interviews, p. 633